Hoge glucose (suiker) waarden
Op deze pagina bespreken we een essentieel onderdeel van diabetes: hoge bloedglucosewaarden, of hyperglycemie. Daar begint diabetes natuurlijk mee, maar ook later kunnen allerlei factoren uw glucose waarden doen stijgen.
Wat merkt u van hoge glucosewaarden?
Men streeft doorgaans naar bloedglucose waarden tussen 4 en 9 mmol/l. Klachten ontstaan meestal pas bij een glucosewaarde boven 10-15 mmol/l.
We hebben al gesproken over de vroege klachten van dorst, veel drinken en plassen, moeheid of lusteloosheid, prikkelbaarheid en wazig zien. Hoe hoger de bloedglucose, en hoe langer verhoogd, hoe meer klachten. Bij langdurige hyperglycemie bestaat een grotere kans op infecties, jeuk en slecht helende wondjes.
De infecties variëren van steenpuisten, blaasontsteking en schimmelinfecties "van onderen", tot een fikse longontsteking. Dat komt enerzijds omdat ons afweersysteem bij hogere glucosewaarden minder goed functioneert, anderzijds omdat glucose in de urine een mooie voedingsbodem is voor bacteriën en schimmels in de blaas en omgeving.
Als hoge glucosewaarden bij ziekte (zoals een longontsteking) niet tijdig worden opgemerkt en/of onbehandeld blijven, kan de diabetes ernstig ontregeld raken. Er ontstaat dan toenemende uitdroging en sufheid, welke kan uitmonden in een hyperglycemisch coma.
Wat kan de oorzaak zijn?
Wat kan de oorzaak zijn, als uw bloedglucose ondanks behandeling te hoog oploopt? Een mogelijkheid is dat u teveel koolhydraten heeft binnengekregen. Ook de aard van de koolhydraten is van invloed: een zoete drank doet uw bloedglucose sneller stijgen dan een bruine boterham met kaas.
Het voedingsadvies is de hoeksteen van de diabetesregulatie. Bij hoge waarden is het goed eens kritisch te kijken naar wat u de laatste tijd heeft gegeten en gedronken.
Soms speelt minder lichaamsbeweging dan normaal een rol, bijvoorbeeld als u in het weekend uitrust van een drukke week. Misschien vergat u tabletten te slikken, of heeft u per ongeluk te weinig, te laat of geen insuline gespoten ... Dat kan gebeuren!
Griep, andere ziekten met koorts of een hartinfarct doen de glucose soms snel oplopen. Acute aandoeningen activeren stresshormonen die de insulinewerking tegengaan. Daarom mag u bij ziekte ook niet stoppen met de tabletten of insuline.
Het kan ook zijn dat de soort of de dosis van uw tabletten of insuline niet meer voldoende werkzaam is. Diabetes is een steeds verder voortschrijdende ziekte. Het is normaal dat de medicatie geleidelijk moet worden verhoogd.
Hoe meer factoren tegelijk een rol spelen, hoe groter de kans is op steeds hogere glucosewaarden.
Gevolgen van langdurige hyperglycemie
Langdurig verhoogde glucosewaarden (en dan spreken we eerder over jaren dan over weken) veroorzaken schade aan de bloedvaten. Men zegt wel diabetes is een vaatziekte. Maar diabetes was toch een stofwisselingsziekte? Dat klopt, maar beide uitspraken zijn juist: de oorzaak zit in de stofwisseling, de gevolgen zijn merkbaar in de bloedvaten.
Hoe komt dat? Omdat glucose (net als suiker in de suikerpot) de eigenschap heeft om hard te worden in contact met vloeistof. Langdurige hyperglycemie verhardt zo de bloedvaten.
Extra nadelig is, dat type 2 diabetes vaak gepaard gaat met overgewicht, hoge bloeddruk en abnormale vetgehalten in het bloed, zoals een verhoogd cholesterol. Ook deze aandoeningen zijn, ieder op zich, schadelijk voor hart en vaten: men noemt ze dan ook cardiovasculaire risicofactoren.
Door slagaderverkalking (of atherosclerose) geven ze grote kans op hart- en vaatziekten. Hart- en vaatziekten komen ook veel voor zonder diabetes, maar bij type 2 diabetes vaker dan bij de gemiddelde Nederlander.
Naast aantasting van de grote bloedvaten kan diabetes ook andere problemen veroorzaken, waaronder aantasting van kleine vaatjes in ogen, nieren en zenuwen. Wilt u meer lezen over de complicaties van diabetes? Lees dan op de pagina 'Complicaties' verder.