Bij welke bloedglucoseverlagende middelen kunnen hypo's ontstaan?
Hypo's kunnen optreden bij gebruik van insuline, en van SU tabletten (glibenclamide, glimepiride, gliclazide, dobutamine) of repaglinide, die de alvleesklier stimuleren om insuline af te geven. Andere glucoseverlagende middelen verhogen de hoeveelheid insuline in het bloed niet, en geven geen aanleiding tot hypo's.
Hoe kunnen door inspanning hypo's ontstaan?
Onder inspanning verstaan we lichaamsbeweging dat uw hartslag en ademhaling versnellen en waarvan u warm wordt (matig intensief) of gaat zweten en buiten adem raakt (zwaar intensief). Het gaat niet alleen om sport, maar om alle activiteiten in huis, tuin, onderweg, beroepsmatig of in vrije tijd.
Voor inspanning verbruiken uw spieren glucose, waardoor de bloedglucose meestal wat zal dalen. Bij mensen zonder diabetes daalt dan ook de hoeveelheid insuline in het bloed. Daarom krijgen zij geen hypo. Een mooi beveiligingsmechanisme!
Insuline injecties, SU tabletten en repaglinide verhogen de hoeveelheid insuline in het bloed. Daardoor werkt dat beveiligingsmechanisme niet goed.
Of dat tot een hypo leidt, hangt af van het moment waarop u de tabletten hebt ingenomen of insuline hebt gespoten, en van de werkingsduur van deze middelen. Sommige werken een dag, andere maar een paar uur. Het is dus goed om te weten wat de werkingsduur is van de middelen die u gebruikt.
Het is ook verstandig om door zelfcontrole uit te vinden hoe uw lichaam reageert op diverse inspanningen.
Een hypo kan tijdens of kort na de inspanning ontstaan, maar ook uren later (soms meer dan 24 uur). Dit komt omdat door inspanning de insuline in uw lichaam beter gaat werken.
De kans op een hypo neemt toe met de zwaarte en duur van uw inspanning.
Ook als u enige uren niet of nauwelijks heeft gegeten is de kans op een hypo groter: uw lichaam heeft dan te weinig reserves om snel glucose aan te maken als uw bloedglucose daalt door de inspanning.
Wat kunt u doen om een hypo bij of na inspanning te voorkomen?
- Spuit insuline liefst niet in de buurt van spieren die u bij uw inspanning het meest gebruikt; door inspanning wordt insuline zeker vanuit die gebieden sneller opgenomen in het bloed
- Plan uw activiteit ongeveer 2 uur na een koolhydraatrijke maaltijd
- Vermijd flinke inspanning binnen een uur na toediening van insuline (i.v.m. de piekwerking)
- Meet binnen een uur voor u begint uw bloedglucose en neem zo nodig op grond van de uitslag eerst extra koolhydraten. De hoeveelheid verschilt van persoon tot persoon en hangt af van de duur en zwaarte van uw inspanning
Een leidraad (maar niet voor iedereen het beste advies!) is:
| Enkele koolhydraat voorbeelden | |
| plak ontbijtkoek | 12 g |
| 2 mandarijnen | 12 g |
| sinaasappel | 13 g |
| volkoren boterham | 14 g |
| appel of peer | 14 g |
| snee krentenbrood | 18 g |
| eierkoek | 18 g |
| banaan | 18 g |
| snee donker roggebrood | 20 g |
| krentenbol | 20 g |
| Duur en zwaarte van inspanning | Glucose in mmol/l voor aanvang | Extra koolhydraten |
|---|---|---|
| tot 30 minuten lichte inspanning | onder 5 | 10-15 g |
| boven 5 | geen | |
| 30-60 minuten matige inspanning | onder 5 | 30-45 g |
| tussen 5 en 10 | 15 g | |
| boven 10 | geen | |
| 1 uur of meer matige inspanning | onder 5 | 45 g per uur |
| tussen 5 en 10 | 30-45 g per uur | |
| boven 10 | 15 g per uur |
NDF Sport en bewegen bij Diabetes mellitus 2000
Overige tips:
- Wilt u buiten de deur langer dan een half uur flink actief zijn? Neem dan uw glucosemeter mee, plus voldoende water en een glucoserijke snack voor tussendoor
- Neem dan ook snelwerkende koolhydraten mee voor het geval u toch een hypo krijgt.
Het liefst in vloeibare vorm (limonadesiroop, gewone cola, dubbeldrank of een dextrodrank), want daarmee worden de koolhydraten sneller opgenomen in uw bloed. Vier suikerklontjes of 6 tabletten druivensuiker (dextro) kan desnoods ook. - Hoe langer of intensiever u zich inspant, hoe belangrijker het is om enkele malen uw glucose te controleren, ook nog 1-2 dagen na uw inspanningen