1 december 2016

Mensen met diabetes meer gebaat bij slenteren dan bij sporten

Dagelijks meer staan en bewegen, bijvoorbeeld door te slenteren, is beter voor de suikerregulatie van mensen met diabetes dan één uur per dag intensief sporten. Onderzoeker Bernard Duvivier: "De norm voor mensen met suikerziekte houdt in dat zij elke dag een half tot een heel uur lang intensief moeten bewegen. Die norm blijkt dus onvoldoende." Duvivier is als onderzoeker verbonden aan de afdeling Humane Biologie en Bewegingswetenschappen van Maastricht UMC+/UM. Donderdag 1 december jl publiceerde hij zijn bevindingen in het Europese wetenschappelijk tijdschrift Diabetologia.

Drie bewegingsregimes
Laagintensief, alledaags bewegen, zoals staan, slenteren of wandelen, heeft een positiever effect op de suikerregulatie van diabetespatiënten dan één uur per dag intensief sporten. Voorwaarde is wel dat het calorieverbruik bij beide vormen van beweging ongeveer aan elkaar gelijk is. De uit België afkomstige Duvivier stelde in zijn onderzoek drie bewegingsregimes op en vroeg 19 mensen met diabetes type 2 om elk van de drie regimes steeds vier dagen achtereen te volgen. Tussen de opeenvolgende regimes zat steeds een periode van 10 dagen rust. In het eerste regime moesten de deelnemers 14 uur per dag zitten. Ze mochten gedurende twee uren die ze niet sliepen, lopen en staan. In het tweede regime werd één uur zittijd verruild voor intensief fietsen. Tijdens het derde regime werd de deelnemers gevraagd vijf uur zittijd te verruilen voor twee uur wandelen en drie uur staan. Het fietsen gebeurde onder begeleiding op de universiteit. De andere activiteiten vonden bij de mensen thuis plaats en werden nauwkeurig gemeten met een activiteitenmeter.

Verbeterde suikerregulatie
Op de laatste dag van elk regime kregen de deelnemers voorverpakte maaltijden mee naar huis. Daarbij voerde het onderzoeksteam een 24-uur suikermeting uit met behulp van een suikersensor in de buik. De daaropvolgende dag namen de onderzoekers bloed af om suiker, insulineresistentie en vetwaarden te meten. Insulineresistentie is een maat die bepaalt hoe goed de suiker kan worden opgenomen uit het bloed door het hormoon insuline. Hoe lager de insulineresistentie, des te beter de suikerziekte gereguleerd is. Zowel tijdens het minder-zitten regime als tijdens het sportregime traden verbeteringen van de suiker- en vetwaarden op in het bloed. Hoewel het calorieverbruik hetzelfde was tijdens het minder-zitten regime en het sportregime, was de insulineresistentie tijdens het minder-zitten regime wél beter dan tijdens het sportregime (zie grafiek).

Bewegingsnorm voldoet niet
"De onderzoeksresultaten tonen aan dat één uur sporten de nadelige effecten van een hele dag zitten niet volledig kan compenseren en dat vooral minder zitten zeer belangrijk is voor mensen met suikerziekte. Daarnaast suggereren de resultaten ook dat bij mensen met suikerziekte (langzaam) wandelen een alternatief kan zijn voor sporten om de suikerwaarden beter onder controle te houden", aldus Duvivier. "De zogenoemde beweegnorm voor deze groep patiënten, iedere dag minimaal een half uur intensief sporten, blijkt op zich onvoldoende. Niet iedereen kan of wil sporten, waardoor veel mensen het advies ook niet opvolgen. Momenteel zijn er daarom richtlijnen in de maak die ook belang hechten aan minder zitten."

Andere doelgroepen
De voordelen van minder zitten ten opzichte van één uur intensief sporten gelden overigens niet alleen voor mensen met suikerziekte. In 2013 publiceerde dezelfde groep bewegingswetenschappers van de Universiteit Maastricht een vergelijkbaar onderzoek, waaruit bleek dat ook gezonde studenten tussen 19 en 24 jaar oud grotere gezondheidsvoordelen kennen bij een lange periode van laag intensieve beweging dan tijdens kortere perioden van intensieve activiteit. Duvivier onderzoekt momenteel of het laag intensieve regime tevens gezondheidsvoordelen biedt voor mensen met ernstig overgewicht. De eerste resultaten lijken erop te wijzen dat ook mensen met ernstig overgewicht baat hebben bij wandelen en staan.

Bron: Universiteit Maastricht